Göz içi enjeksiyon: öncesinde ve sonrasında ne olur?

"Göze iğne yapılacak" cümlesi, çoğu hastanın duyduğu en ürkütücü cümlelerden biridir. Oysa göz içi enjeksiyon, günümüz göz hekimliğinin en sık yapılan işlemlerinden biridir ve doğru anlatıldığında korkulacak bir yanı kalmaz. Bu yazı, işlemin gerçekte nasıl geçtiğini anlatıyor.

Neden yapılır

Anti-VEGF adı verilen ilaçlar, retinada anormal damar oluşumunu ve sızıntıyı durdurur. Başlıca kullanıldığı durumlar:

• Yaş tip sarı nokta hastalığı
• Diyabete bağlı makula ödemi ve ilerlemiş diyabetik retinopati
• Retina damar tıkanıklıklarına bağlı ödem

Ortak noktaları şudur: hepsinde sarı noktada sıvı birikir ve görme bulanıklaşır. İlaç bu sıvıyı çeker. Ayrıca bazı durumlarda göz içine kortizon türevi ilaçlar ya da iltihabi hastalıklarda başka ilaçlar uygulanabilir; işlemin akışı benzerdir.

İlacın ağızdan alınan ya da damardan verilen biçimi yoktur, çünkü göz içine yeterli miktarda ulaşmaz. Doğrudan göz içine verilmesinin sebebi budur.

İşlem sırasında ne olur

İşlem ameliyathane koşullarında ama ameliyat olmadan yapılır ve birkaç dakika sürer.

1. Göze uyuşturucu damla damlatılır. Birkaç kez tekrarlanır.
2. Göz çevresi ve göz yüzeyi antiseptikle temizlenir. Enfeksiyon riskini azaltan en önemli adım budur.
3. Göz kapaklarını açık tutan küçük bir aparat yerleştirilir. Çoğu hastanın en rahatsız bulduğu kısım budur — iğne değil.
4. İlaç, gözün renkli kısmının dışında kalan beyaz bölgeden, çok ince bir iğneyle göz içine verilir. Bu aşama birkaç saniye sürer.
5. Aparat çıkarılır, göz yıkanır.

Ağrı olur mu? Damla uyuşturması sayesinde genellikle keskin bir ağrı hissedilmez; çoğu hasta bir basınç ya da kısa bir batma tarif eder. İğnenin geldiğini görmezsiniz, çünkü ilaç verilirken bakışınız başka yöne yönlendirilir.

Göz çıkarılmaz. Sık sorulan bir sorudur: gözünüz yuvasından çıkarılmaz, kapaklarınız açık tutulur, o kadar.

Sonrasında ne beklenir

İlk gün olağan sayılan durumlar:

• Gözde batma, kum kaçmış hissi (antiseptiğe bağlı, birkaç saatte geçer)
• Gözün beyazında enjeksiyon yerinde kırmızı bir leke — kanlanma gibi görünür, ağrısızdır ve kendiliğinden geriler
• Görme alanında yüzen bir kabarcık ya da gölge; ilacın kendisidir, birkaç gün içinde kaybolur
• Hafif bulanık görme

Yapılması gerekenler: gözünüzü ovuşturmayın. İlk gün havuz, deniz ve tozlu ortamdan uzak durun. Makyaj yapmayın. Hekiminiz damla verdiyse tarif ettiği gibi kullanın.

Hangi belirtide hemen başvurmalı

Enjeksiyonun ciddi ama nadir bir riski göz içi enfeksiyonudur ve erken tedavi edilirse sonuç çok daha iyidir. Şu belirtilerde ertesi günü beklemeden başvurun:

• Artan ağrı (azalan değil, giderek şiddetlenen)
• Görmenin işlemden sonra düzelmeyip kötüleşmesi
• Gözde yoğun kızarıklık, çapaklanma
• Işığa bakamayacak kadar rahatsızlık

Bu belirtiler genellikle işlemden sonraki ilk birkaç gün içinde ortaya çıkar. Beklemek yerine aramak her zaman doğru karardır.

Kaç kez tekrarlanır

En sık sorulan ve en zor cevaplanan soru budur. Tedavi genellikle ardışık aylık enjeksiyonlarla başlar (çoğu zaman üç doz), sonra gözün OCT'deki yanıtına göre aralık açılır. Bazı hastalarda birkaç enjeksiyon yeterli olur; bazılarında tedavi yıllara yayılır.

Burada anlaşılması gereken şey şudur: anti-VEGF tedavisi hastalığı ortadan kaldırmaz, kontrol altında tutar. Görme düzeldi diye ara verilen tedavilerde sızıntı geri döner ve ikinci kez kazanılan görme çoğu zaman birincisi kadar iyi olmaz. Tedavinin en kritik parçası, enjeksiyonun kendisi değil, takvimin aksatılmamasıdır.

Enjeksiyon takvimini takip etmek kâğıt üzerinde zordur: hangi göze, hangi tarihte, kaçıncı doz. MyEye bu kaydı sizin yerinize tutar, yaklaşan dozu hatırlatır ve hekiminizin geçmiş dozları tek ekranda görmesini sağlar.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesinin yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa göz hekiminize başvurun.